Het wormenhotel is functioneel voor iedereen die zelf compost wil maken.
Volledig scherm
Het wormenhotel is functioneel voor iedereen die zelf compost wil maken. © Eigen Huis & Tuin

Weg met de stinkende groenbak! Zo maak je zelf een wormenhotel

Het klinkt misschien niet echt aantrekkelijk, maar met een wormenbak kun je je eigen keukenafval gemakkelijk verwerken, waarna je na enkele weken powervoedsel voor de planten hebt. Hoe je zelf zo'n wormenhotel maakt, legt Eigen Huis & Tuin uit.

Planten hebben voedsel nodig om goed te kunnen groeien en bloeien, dat zal je vast niet verbazen. Maar wist je dat je zelf heel gemakkelijk vloeibare meststof (percolaat) kunt maken? Eigenlijk laat je de regenwormen het werk doen. Het enige dat je zelf moet doen is een ‘wormenbak’ (ook wel wormenhotel) maken en een beetje geduld hebben. Groot voordeel ten opzichte van de groenbak: hij stinkt niet. 

Zelf maken is leuker (en goedkoper)

Je kunt kant en klare wormenhotels kopen, maar dan ben je al gauw 100 euro kwijt. Leuker én goedkoper is het als je er zelf een maakt. Het kost je slechts 10 euro en een uurtje tijd. En geloof het of niet, maar de wormenbak geeft geen nare geur af. Zeker niet als je alleen groente- en fruitresten gebruikt.

Dit heb je nodig voor je wormenbak

Volledig scherm
© Eigen Huis & Tuin

3 plastic bakken (van bijvoorbeeld Curver, Allibert of van de bouwmarkt)
1 bijbehorende deksel
Dubbelzijdig kleefband
Fijn gaas of een oud gordijn óf een metalen roostertje
Handvol compostwormen (geen regenwormen!)* + compost
Boormachine
Boor van 6 mm

*Regenwormen zijn niet geschikt voor het wormenhotel. Zoek op internet naar compostwormen, vaak tijgerwormen (Eisenia fetida), of vraag aan iemand die al langer een wormenhotel of compostbak heeft die wat compostwormen wil weggeven. 

Stap 1:

Boor in de bodems van twee plastic bakken gaatjes van 6 mm. Hiervoor kun je het beste een raster op de onderkant van de bodems tekenen met 2 cm tussen elke lijn. Zo kunnen de compostwormen makkelijk van de ene naar de andere bak.

Stap 2:

Ook in het deksel boor je gaatjes, maar hier is 5 cm afstand tussen de luchtgaatjes genoeg. Let op: ga voorzichtig te werk, anders kan ‘ie barsten.

Stap 3:

Plak het dubbelzijdige kleefband rondom de rand aan de bovenkant van het deksel. Knip vervolgens een stuk fijn gaas of oude gordijnstof en druk dit op de kleefband. Dit voorkomt dat er fruitvliegjes bijkomen. Deze zijn niet per se schadelijk voor je wormenbak, maar kunnen wel erg vervelend zijn omdat ze zich zo snel vermenigvuldigen.

Tip: Je kunt er ook voor kiezen om de bovenkant dicht te laten, en aan de zijkant ventilatiegaatjes te maken. Zo vertelt Marieke van den Berg dat zij ervoor heeft gekozen aan de zijkant (in de handvatten) gaten te zagen en daar metalen roostertjes achter te bevestigen.

Stap 4:

De onderste bak (zonder gaatjes) functioneert als opvangreservoir voor het percolaat. Oftewel: de vergaarbak. Aan deze bak hoef je niks te doen, behalve er een geperforeerde bak in te plaatsen.

Stap 5:

Deze bak vul je met een handvol gedeeltelijk verteerde compost met daarin de compostwormen. Dit wordt de compostbak genoemd.

Stap 6:

Zet hier vervolgens de tweede geperforeerde bak bovenop, zodat je nu drie bakken in elkaar hebt gestapeld. De bovenste bak is de groentebak.

Stap 7:

Deze bak vul je met vers keukenafval. Het is wel belangrijk dat je dit eerst een beetje verkleint, zodat de vertering wat sneller gaat. Eigenlijk is al het ongekookte groente- en fruitafval geschikt voor de groentebak. Etensresten of ander restafval is dan weer niet geschikt. Daarnaast is koffieprut en koolstofrijk afval zoals karton, zaagsel en dode bladeren ook nuttig voor je wormenbak.

Stap 8:

Volledig scherm
© Eigen Huis & Tuin

Tot slot plaats je het deksel bovenop de wormenbak en je bent klaar! Zet je wormenhotel op een vorstvrije plek (zoals je tuinhuis, garage of kelder) én het liefst op een donkere plek, omdat dit sneller resultaat geeft.

De wormen kruipen van hun compostbak (de middelste bak) naar de groentebak daarboven en zetten de etensresten om in een vloeistof die langzaam in de vergaarbak druppelt. Je moet echter wel geduld hebben want het zal een paar weken duren voor je het percolaat kunt oogsten.

Is het eindelijk zo ver? Vang dit dan op in een beker of glazen potje en bewaar dit op een koele plaats.

Gebruik

Verdun de opgevangen vloeistof met water (1 op 10) en gebruik het zoals een vloeibare meststof voor planten en bloemen.

Het beste kun je het percolaat in twee flessen bewaren, om kwaliteitsverlies te vermijden; één fles om te gebruiken en de ander om het nieuwe percolaat in op te slaan.

Blijven aanvullen

Het is belangrijk de groentebak regelmatig aan te blijven vullen met afval, zodat je het proces actief houdt. Na enkele maanden wissel je de compostbak om met de groentebak, zodat de wormen nu van de compostbak naar de groentebak kruipen, waarna er alleen nog compost overblijft. Dit kun je mengen met potgrond en is zeer geschikt voor je planten. Haal de overgebleven wormen en het grove materiaal uit de compostbak en verplaats ze naar de oorspronkelijke groentebak die nu de functie van compostbak heeft. De bovenste bak kun je nu weer vullen met groente- en fruitafval waarna het hele proces weer opnieuw begint.

Op vakantie?

Ga je op vakantie? Geen zorgen, je kunt de wormenbak gerust een paar weken achterlaten. Zolang je er voor vertrek maar voldoende afval in gooit!

In een creatieve bui? Ga aan de slag met een dimschakelaar. Hoe? Dat zie je in de video hieronder.