Volledig scherm
De echte honingzwam. © Marja de Hamer

Kluifzwam, reuzenbovist en gazonvlekplaat: deze paddenstoelen kwamen jullie tegen in Zeeland

VLISSINGEN - Stuur de mooiste foto’s van Zeeuwse paddenstoelen naar ons toe, vroegen we onze lezers. Vele tientallen kwamen er binnen. We legden expert Henk Remijn uit Oostkapelle een selectie voor. Dat levert leerzame stof op.

Porseleinzwam: kijk omhoog!

Volledig scherm
Porseleinzwam, Clingse bossen © Kees van der Have

Henk Remijn: ,,Het porseleinzwammetje is fragiel, met een ringetje aan de steel. De hoed is bijna doorschijnend. Deze komt in Zeeland niet heel vaak voor. Hier zijn weinig beuken aangeplant, en daar groeit deze soort op. Een enkele keer vind je ze ook op een eik. Meestal zijn ze te vinden op takken die nog aan bomen vastzitten. Loop dus met je hoofd omhoog door het beukenbos!”

Gazonvlekplaat: grasverslinder

Volledig scherm
Gazonvlekplaat, Yerseke © Jolanda de Leeuw

,,De gazonvlekplaat heeft donkere sporen. Je vindt hem in niet te sterk bemeste graslanden en gazons in tuinen. Deze paddenstoel verteert het afgemaaide gras en brengt het weer terug in de kringloop.”

Grote parasolzwam: flinke hoed

Volledig scherm
Grote parasolzwam, Oostkapelle © Jeanette Gels

,,De grote parasolzwam komt veel voor in de duinen, op zandgrond. Als ze jong zijn, zien ze eruit als een paukenstok. De hoed kan tot 30 centimeter in doorsnee worden.”

Zadelzwam:  profiteert van loofbomen

Volledig scherm
Zadelzwam, Middelburg © Mia van Wijngaarden

,,De zadelzwam is genoemd naar zo’n ouderwets zadel dat vroeger op oude tractoren en brommers zat. Het is een parasiet op loofbomen.”

Reuzenbovist: bak 'm als een biefstuk

Volledig scherm
Reuzenbovist, Oostburg. © Martijn Hoek

,,Dit is de reuzenbovist. Die kan zo groot als een voetbal worden. De jonge exemplaren zijn eetbaar: bakken als een biefstuk en smullen maar. Reuzenbovisten zijn te vinden in voedselrijke graslanden en bosranden.”

Witte kluifzwam: geribde stelen

Volledig scherm
Witte kluifzwam, Middelburg © Heleen Bommelje

,,De witte kluifzwammen zijn een aparte groep. De sporen zitten aan de buitenkant, bovenop de lobben. De witte komt het vaakst voor. Ze zijn te vinden op allerlei plekken, ook in wegbermen. De geribde steel is kenmerkend, hoewel er ook soorten zijn met een gladde steel.”

Paarse korstzwam: berucht onder fruitboeren

Volledig scherm
Paarse korstzwam, Terneuzen © Anita van Puijvelde

,,Dit is een paarse korstzwam, hoewel dat ‘paars’ hier niet zo goed tot zijn recht komt. Deze soort is berucht en gevreesd in de fruitboomgaarden. De zwam veroorzaakt loodglans, een ziekte waar de fruitboom aan dood gaat.”

Gewone beurszwam: zie je vaak

Volledig scherm
Gewone beurszwam, tussen Borssele en 's-Heerenhoek. © Astrid Wiessner Hoog

,,De gewone beurszwam heeft roze sporen en een beurs. Deze komt veel voor in Zeeland, op voedselrijke plekken.”

Gewone beurszwam nog een keer, maar dan bejaard

Volledig scherm
Gewone beurszwam, Ovezande © Carla Eveleens Vermeule

,,Hoewel in een typische, ‘opengescheurde’ vorm, is dit dezelfde paddenstoel als hierboven: de gewone beurszwam. Maar dan in een vergevorderd stadium.”

Echte honingzwam: de schrik van veel bomen

Volledig scherm
Echte honingzwam, Zeepeduinen © Marja de Hamer

,,De echte honingzwam, de schrik van menig bosbouwer. Het is een parasiet, die bomen te gronde richt.”

Inktviszwam: een echte reiziger

Volledig scherm
Inktviszwam © Jennie

,,Dit is een bijzondere: de inktviszwam. Die hoort thuis in de groep van stinkzwammen. De eerste in Nederland werd in 1973 gezien. Hij is hier nog steeds tamelijk zeldzaam. Het is een exotische paddenstoel, die van oorsprong in onder meer Zuidoost-Azië en Australië voorkomt. Vermoedelijk is hij in de Eerste Wereldoorlog met militaire goederen of wol meegereisd vanuit Australië naar Europa. Zo kwam hij in de Vogezen terecht, en vanaf daar is de verovering van Europa begonnen.”

Geschubde inktzwam: zwarte smurrie

Volledig scherm
Geschubde inktzwam, Terneuzen © Mirjam de Vos

,,De geschubde inktzwam komt veel voor in voedselrijke graslanden en wegbermen. De sporen rijpen onder de hoed, die ondertussen slijmerig wordt. Daardoor ontstaat zwarte smurrie die op inkt lijkt. Vandaar de naam. In Nederland komen zo’n honderd soorten inktzwam voor. Sommige zijn eetbaar, maar oppassen: niet allemaal! Van andere word je flink misselijk. Van de kale inktzwam kun je in combinatie met alcohol bijvoorbeeld goed ziek worden.”

Zwavelzwam: maakt loofbomen dood

Volledig scherm
Zwavelzwam, Kuitaart © Anita van Puijvelde

,,Deze zwavelzwam is al wat ouder. Jonge, verse exemplaren kunnen mooi oranje en zwavelgeel zijn. De zwavelzwam parasiteert op loofbomen. Die gaan daar uiteindelijk aan dood.” 

Kleverige koraalzwam: leeft samen met dennenbomen

Volledig scherm
Kleverige koraalzwam © Jaco Tramper

Dit zijn kleverige koraalzwammetjes. Ze staan altijd bij dennenbomen. In Zeeland zijn ze relatief zeldzaam. Je vindt ze alleen in de dennenbossen bij de duinen en in de bossen rond Sint Jansteen.”

Vliegenzwam: van kabouter Spillebeen

Volledig scherm
Vliegenzwam © Martin Dekker

,,De vliegenzwam, beter bekend als ‘rood met witte stippen’ van kabouter Spillebeen. De vliegenzwam dankt zijn naam aan het feit dat er vliegen mee vergiftigd werden. Vroeger werden de paddenstoelen gedroogd en in stukjes in een schaaltje melk gelegd. In de paddenstoel zit de stof muscarine, die loste ook op in de melk, en daar kwamen vliegen op af. Die snoepten van de melk en legden het loodje.” 
,,Voor mensen is deze soort hallucinerend. Bij oervolken gebruikte de sjamaan - de geestelijk leider - de vliegenzwam om in een roes te raken. Hij kreeg dan visioenen en oreerde die aan zijn volgelingen.”
,,De vliegenzwam leeft samen in een symbiotische relatie met onder meer berken in de binnenduinranden, maar ook op zandgronden rond Hulst, Clinge en Sint Jansteen.”

Amethistzwam: lijkt op rode kool

Volledig scherm
Amethistzwam, Nieuwvliet © Lenneke van Goeije

,,Dit zijn amethistzwammetjes, ook wel rode koolzwammetjes genoemd. Ze leven samen met bomen in een symbiose.”

Zeeuwse paddenstoelen
Natuurliefhebber Henk Remijn uit Oostkapelle weet zo’n beetje alles over paddenstoelen. Hij gaat regelmatig in z’n eentje op zoek, of neemt mensen mee op excursie. En dan krijgt hij vaak die ene, voor veel mensen meest interessante vraag: die erg giftige paddenstoelen, vind je die hier ook?

Ja dus, antwoordt Remijn dan. Die staan ook gewoon in Zeeland. ,,Neem nou de groene knolamaniet. Die kan ook wit zijn, en dan lijkt-ie op de dubbelganger van een champignon. Maar deze moet je echt niet eten, want dan is de kans groot dat je na een dag of vier dood gaat.” De waarschuwing is nog steeds actueel, want het aantal wildplukkers van planten en paddenstoelen neemt alleen maar toe. Niet doen, behalve als je er heel veel verstand van hebt, benadrukt Remijn. ,,Je neemt anders echt risico’s.”

Zeeuwse paddenstoelen zijn er nogal wat, blijkt uit het grote aantal foto’s dat onze lezers naar ons mailde. De variëteit geeft een goed beeld van wat er in Zeeland te vinden is, vindt Remijn. ,,Eigenlijk is het aanbod hier al jarenlang hetzelfde. Daar zit weinig verandering in.” Al scheelt het aantal en soort paddenstoelen wel per jaar. ,,Dat ligt aan de weersomstandigheden. Vorig jaar was het heel droog, toen hadden we een slecht paddenstoelenjaar. En als het vroeg gaat vriezen, is het seizoen korter. Want daar kunnen de paddenstoelen echt niet tegen.” Mede daardoor neemt de lengte van het paddenstoelenseizoen toe, merkt Remijn. ,,Het wordt warmer, het vriest steeds later in het jaar. Vroeger hield het begin november wel op. Nu kun je heel november echt bij het seizoen rekenen.”
Volledig scherm
Paddenstoelenspecialist Henk Remijn. © Lex De Meester
  1. Nomineer nu je leraar of lerares! Wie neemt de PZC-wisselbokaal over van Hafid Draoui?

    Nomineer nu je leraar of lerares! Wie neemt de P­ZC-wisselbo­kaal over van Hafid Draoui?

    HULST - Hafid Draoui (50) uit Hulst krijgt altijd even vleugels als hij terugdenkt aan het moment dat hij de PZC-wisselbokaal omhoog hield. ,,Het was een heerlijk gevoel.” De leraar Frans van het Reynaertcollege in Hulst werd vorig jaar uitgeroepen tot beste leraar van Zeeland. Nu geeft hij het stokje over: alle Zeeuwse middelbare scholieren kunnen vanaf vandaag weer zijn of haar favoriete docent nomineren.