Vijf aparte regio's en toch ‘één mooi, groot Zeeland’, nu te zien in Middelburg

videoMIDDELBURG - Zes Zeeuwen uit vijf regio's hebben in Middelburg vier kamers ingericht die laten zien hoe divers Zeeland is. Met mogelijk de oudste Zeeuwse kleurenfilm, pesterijtjes tussen Walcheren en Zeeuws-Vlaanderen en een nieuwe wereld voor de kust.

Volledig scherm
Matty Verkamman (l) en Kees Slager in de Thoolse kamer © Lex de Meester

Voor het project Zeeuwse streken en verhalen is de Middelburgse Galerie T twee maanden ter beschikking gesteld aan coördinatoren uit Schouwen-Duiveland, Tholen, de Bevelanden, Walcheren en Zeeuws-Vlaanderen. De Thoolse kamer is ingericht door schrijver Kees Slager en uitgever Matty Verkamman, die eerder de dikke pil Tholen publiceerden. Jorien Brugmans uit Terneuzen en Middelburger Leen van Duivendijk brengen in één kamer twee regio's samen die zich doorgaans graag tegen elkaar afzetten. Aan de hand van het werk van verschillende kunstenaars toont Chris Braat verschillende facetten van het landschap van Schouwen-Duiveland. En de inpoldering van Noord-Beveland heeft Jan Schuurman Hess uit Kats geïnspireerd dat staaltje nog eens te herhalen, maar dan in de vorm van eilanden voor de kust van de Noordzee.

De Thoolse kamer

Ze hebben allebei hun moeder teruggezien op oude filmbeelden. Kees Slager kende het fragment al, vanwege een documentaire over dorpen die twintig jaar geleden werd gemaakt, maar Matty Verkamman zag het afgelopen week voor het eerst. De twee coördinatoren van de Thoolse Kamer vroegen gemeentearchivaris Fred van den Kieboom om oude films van het eiland. ,,Dit is het filmhuis van dit Zeeuwse project", zegt Verkamman. ,,Een beetje nostalgie."

Van den Kieboom kwam ook aandragen met beelden in kleur, in 1937 gemaakt voor kunstmestfabrikant Fertiphos. ,,Waarschijnlijk de oudste kleurenfilm van Zeeland", denkt Verkamman. Hij heeft het nagevraagd bij Jan Willem Antheunisse van het programma ‘Trugkieke’ van Omroep Zeeland, maar honderd procent zekerheid hebben ze niet. De film is vermoedelijk gemaakt door de Thoolse documentairemaker Willem Cornelisse, net als de zwart-witfilms die worden vertoond. ,,Dit moeten we ook op Tholen laten zien", besluit Slager. ,,Misschien in de Meestoof, als straks de verbouwing klaar is."

De Walchers-Zeeuws-Vlaamse kamer

Volledig scherm
Jorien Brugmans (l) en Leen van Duivendijk © Lex de Meester

Jorien Brugmans en Leen van Duivendijk vormen samen met Margriet de Vries en Johan Klein Collectief Vier, een kunstenaarsgroep van twee Walchenaren en twee Zeeuws-Vlamingen. Om te bespreken wat ze in hun gemeenschappelijke kamer zouden doen, hebben ze neutraal terrein opgezocht: de veerboot tussen Vlissingen en Breskens. Behalve dat ieder zijn eigen kunst laat zien, die weerspiegelt wat ze in hun omgeving tegenkomen, spelen ze met een knipoog in op hoe er aan weerszijden van de Westerschelde over d'n overkant wordt gesproken. Zo van: ‘Ze snappen het weer niet, die komen zeker van Zeeuws-Vlaanderen’, of: ‘Ze hebben het hoog in hun bol, typisch Walcheren'. Hun markantste uitspraken op de veerboot hangen aan de muur en naar voorbeeld van Loesje hebben ze de verhouding tussen beide regio's in grappige statements gevangen. ,,Ik kom oorspronkelijk uit Brabant", relativeert De Vries. ,,Ik voel dat verschil niet. Voor mij is het één groot, mooi Zeeland."

De kamer van Schouwen-Duiveland

Volledig scherm
Chris Braat met werk van Olga de Munnik (aan de muur) en Hetty de Wette. © Lex De Meester

Als zoon van keramiste Tessa en beeldhouwer Ad Braat is Chris Braat opgegroeid tussen de kunst. Voor het Zeelandproject heeft hij werk geselecteerd van Schouwen-Duivelandse kunstenaars die allemaal geïnspireerd worden door het landschap. ,,Het is nog niet volgebouwd en de Oosterscheldekering zorgt ervoor dat eb en vloed zijn blijven bestaan. Voor het licht, de slikken en de schorren, en het spel van kleuren en lijnen zijn heel wat kunstenaars gevallen.” Hij ziet het niet als een nostalgisch beeld, eerder een actueel statement tegen verrommeling en bouwwoede. ,,Gelukkig wordt Schouwen geen Knokke."

Volledig scherm
Jan Schuurman Hess (l) met kunstenares Henriëtte Boerendans © Lex De Meester

De Bevelandse kamer

Naast werk van de Amsterdamse kunstenares Henriëtte Boerendans valt in de Bevelandse kamer vooral een grote gesprekstafel op, pal voor de glazen pui, waardoor hij bijna óp de Vismarkt lijkt te staan. Daar gaat Jan Schuurman Hess de komende weken met tal van gasten praten over zijn plan voor een nieuwe wereld. Naar analogie van de aanleg van Noord-Beveland, een zandplaat die in roerige tijden werd ingedijkt met geld uit Den Haag, droomt hij over eilanden in de Noordzee. Niet alleen beschermen die de kust tegen hoogwater, ze kunnen ook gebruikt worden voor de productie van energie en voedsel, als haven en vliegveld, en om te recreëren. Het nieuwe zit 'm in zijn idee om daarvoor obligaties te verstrekken, waardoor de burgers in Nederland en België de eigenaren worden. ,,Het is een antwoord op tegenstellingen in de samenleving. Ik wil het gesprek daarover op gang brengen."

Hij heeft tal van prominenten uitgenodigd. Directeur Hans Spekman van het Jeugdeducatiefonds heeft al toegezegd te komen, op 25 januari. Informatie over openingstijden en manifestatie staat op de website galerie-t.nl en op de Facebookpagina van Galerie T.

  1. Het wordt deze zomer krap op de Zeeuwse stranden nu opspuiten niet kan
    PREMIUM

    Het wordt deze zomer krap op de Zeeuwse stranden nu opspuiten niet kan

    VLISSINGEN - Dit wordt de zomer van de smalle stranden. Van zand zonder loopplanken, van zoeken naar prullenbakken en van strandhuisjes die noodgedwongen moeten verhuizen. Oorzaak: vanwege de stikstofcrisis kan het strand niet worden opgespoten. Intussen knabbelt de zee onvermoeibaar aan het Zeeuwse strand. Op veel plekken is het al akelig smal geworden. ,,Misschien moeten we van bepaalde stukken strand gaan zeggen: bij hoog water niet gebruiken.”