Volledig scherm
Uitbater Fedde Bakker is dolenthousiast over de vondst van de 19e eeuwse belettering op de gevel van zijn Café De Tagrijn. © Wilbert Bijzitter

Belettering uit 1850 gevonden op gevel café de Tagrijn in Zwolle

Even je gevel opnieuw schilderen kan niet zomaar met een monumentaal pand. Dus ook niet met café De Tagrijn in Zwolle. Bij het afkrabben van de oude verflagen, op zoek naar de oorspronkelijke kleurstelling, stuitten uitbater Fedde Bakker en kleurhistoricus Bert Jonker op wel heel oude belettering. ,,Dit is nog van vóórdat de fotografie bestond."

'Billard' staat er boven een zijraam. Redelijk leesbaar. Ook boven de toegangsdeur van het café moet het gestaan hebben, maar daar lijkt alleen de B nog te kunnen worden blootgelegd. Het maakt er de ontdekking niet minder om wat Jonker betreft. Uitbater Bakker zit te glunderen. ,,En dat in de week dat de voormalige uitbater Theo Dragt tien jaar geleden overleed. Had ie vast prachtig gevonden, dat het pand nu nog steeds geheimen prijsgeeft", zegt Bakker. 

Lees verder onder de foto

Volledig scherm
Na 24 lagen verf te hebben weggekrabd vond kleurhistoricus Bert Jonker de letters Billard op de gevel van café De Tagrijn. ,,Deze moeten er rond 1850 op hebben gestaan", aldus de expert. © Fedde Bakker

Want deze belettering is een grote verrassing. Ook voor Jonker. ,,We waren eigenlijk op zoek naar andere belettering die op het pand heeft gestaan", vertelt de expert. ,,Toen het café van Runhart was, in 1958, stond er groot op de muur: 'Van Ouds Het Schippershuys'. Maar die letters zijn bijna niet bloot te leggen omdat er een verfsoort overheen is geschilderd die maar moeilijk loslaat."

'Tapper'

Jonker bleef echter doorkrabben en vond uiteindelijk, onder 24 lagen verf, de letters 'Billard'. ,,Oud-Nederlands voor biljart", heeft Bakker zich laten vertellen. ,,En dit is echt oud", weet Jonker. ,,Exact durf ik het niet te zeggen, maar het moet midden negentiende eeuw erop zijn geschilderd. Toen bestond de fotografie nog niet en op alle foto's die we wel hebben of kennen, staat het er niet op." Het lijkt in elk geval te kloppen met de van het café bekende geschiedenis. ,,Rond die tijd zat er ene G. Huyer is. Van hem is alleen bekend dat hij geregistreerd stond met het beroep 'tapper'. Dat zou de eerste kastelein in dit pand geweest kunnen zijn. Die dus mogelijk ook een biljart hier had staan."

Tekeningen

De heren zijn van plan nog dieper in de historie achter deze vondst te duiken. ,,Het is lastig bewijsmateriaal vinden als er geen foto's van kunnen zijn", weet ook Bakker. ,,Maar goed, misschien zijn er destijds wel pentekeningen gemaakt waar het op staat. Het zou fantastisch zijn als mensen die ergens aan de muur hebben hangen."

Bindend advies

In overleg met de pandeigenaar wordt nu bekeken of en hoe die letters terug komen op het pand. ,,Als je de gevel van een monumentaal pand wilt laten veranderen, ben je verplicht advies in te winnen over de oorspronkelijke kleurstelling die gebruikt is. Tenzij je besluit het in de huidige kleuren over te schilderen. Anders is het advies wat ik uitbreng aan de eigenaar én de welstandscommissie wel bindend", legt Jonker uit.

Reconstructie

Dat zou inhouden dat er zandkleurige verf op de gevel moet komen en een 'oxyd rood' (Engels rood) voor de raamkozijnen. ,,Dat zandkleurige is ongeveer hetzelfde als het Zwolse station nu", zeggen Jonker en Bakker. Die laatste ziet het wel zitten. Helemaal in combinatie met een geschilderde reconstructie van die oude letters 'Billard' en 'De Tagrijn'. Deze week moet de knoop worden doorgehakt. Jonker wil het advies nog voor zijn vakantie, die zaterdag ingaat, op papier hebben gezet. 

In samenwerking met indebuurt Zwolle