Volledig scherm
Dit kun je vanavond verwachten. © DANIELLE VERWEIJ

Bijna tijd voor Sint-Maarten: elf weetjes over het snoepfestijn voor kinderen

De kans is heel groot dat je vanavond een groep kinderen met lampionnen op de stoep hebt staan. Het is namelijk weer tijd voor Sint-Maarten! Hét grote snoepfeest voor kinderen. Hieronder elf weetjes over het feest dat elke 11 november wordt gevierd. 

1. Wat is Sint-Maarten nou eigenlijk? Een ‘feestdag’  waarbij kinderen ‘s avonds met hun lampion op pad gaan. Zij zingen liedjes aan de deur en worden vervolgens beloond met snoep of fruit. 

2. Sint-Maarten werd in het verleden vooral in kleine dorpen gevierd, maar is tegenwoordig ook in grote steden populair. 

3. Sint-Maarten is van oorsprong een katholieke feestdag. Op de elfde dag van de elfde maand wordt de heilige Martinus herdacht. Er doen meerdere verhalen de ronde, maar om het makkelijk te maken houden we het even bij deze: Martinus is in het jaar 316 geboren in Hongarije, als kind van Romeinse ouders. Het verhaal, zoals veel kinderen dat op basisscholen te horen kregen, gaat dat Martinus in het Franse Amiens een bedelaar ontmoette. Hij gaf de helft van zijn mantel aan de verkleumde man. Hij redde zo diens leven. ‘Ik was naakt en gij hebt Mij gekleed.’ (Mattheüs 25:36). Martinus werd later gekozen tot bisschop, maar zou zichzelf niet waardig genoeg hebben gevonden. Hij verstopte zich. Toen zijn aanhangers hem vonden, werd hij alsnog bisschop. Ze zochten hem met lichtjes - vandaar dat de kinderen tegenwoordig met lampionnen langs de deuren gaan tijdens het bedelfeest.

4. Waarom vieren we Sint-Maarten op 11 november? Martinus van Tours werd ongeveer tachtig jaar, hartstikke oud voor die tijd. Op 11 november werd hij begraven.

5. Sint-Maarten wordt gevierd in Nederland, België, Noord-Frankrijk, Hongarije, sommige Duitstalige gebieden en Sint-Maarten. In Nederland verschilt het per regio en zelfs per dorp hoe uitbundig Sint Maarten gevierd wordt. In Elburg wordt Sint-Maarten bijvoorbeeld al jaren groots gevierd, terwijl in het nabije Nunspeet het pas de laatste jaren een beetje in opkomst is. Het feest wordt vooral gevierd in en rondom de provincie Utrecht, het oosten en het zuiden van het land. Hoewel Sint-Maarten ook in de rest van het land elk jaar weer populairder wordt. 

6. Sint-Maarten wordt niet overal op dezelfde wijze gevierd. In sommige plaatsen worden optochten georganiseerd, in andere worden vreugdevuren ontstoken. Zeer algemeen is de lampionnentocht.

7. Ontdekkingsreiziger Columbus zou op 11 november van het jaar 1493 een eiland hebben ontdekt en dat genoemd hebben naar de heilige Martinus. De nationale feestdag van het eiland Sint Maarten is dan ook 11 november.

8. Vroeger, toen er nog geen lampionnen van Spider-man of Disneyprinsessen bestonden, werden de lichtjes rondgedragen in suikerbieten. Dat komt omdat veel mensen vroeger suiker- of voederbieten in huis hadden en deze gemakkelijk uit te hollen waren.  Ook nu wordt er nog volop zelf geknutseld door kinderen. Wil je zelf weten hoe je een lampion maakt? Kijk dan dit filmpje: 

9. Het is in Hattem gebruik om op 10 november Sint-Maarten te lopen in plaats van 11 november, de dag van de heilige zelf.  Volgens de archieven is de Hattemse gewoonte al erg oud. Zo staat er in een reglement uit 1836: ‘Vóór den bepaalden omslag, en ná St Maarten -of 10 november- zal geen vee in Het Veen worden toegelaten’. Het kan zijn dat de feestdag de avond voorafgaand aan de eigenlijke dag wordt gevierd zoals dat bijvoorbeeld ook met Sinterklaas gebeurt. 

10. Ben Hübner werd praktisch gezien als de heilige Martinus zelf in Zwolle. Ruim dertig jaar lang deelde hij duizenden cadeaus uit aan zingende kinderen op 11 november. De rij voor zijn huis was altijd gigantisch tijdens Sint-Maarten. Hij is een paar jaar geleden overleden, maar in de Zwolse wijk Assendorp wordt nog altijd liefdevol gesproken over de man.

11. Met de buurtapp Nextdoor kan je zien welke bewoners thuis zijn en of er snoep te halen valt voor de kinderen. 

In samenwerking met indebuurt Zwolle