Volledig scherm
© Frans Paalman

Bodemonderzoek bepaalt verhoging Zwolse stadsdijken

Het Waterschap voert deze zomer grondig bodemonderzoek naar de staat van de stadsdijken bij Holtenbroek. 

Boormeester Alex Kros staat in de brandende zon op de Langenholterdijk. ,,Nog vijf boringen en dan zit het erop", zegt de boormeester uit Spijkenisse. Zijn bedrijf Mos Mechanica beleeft gouden tijden nu de overheid heeft bepaald dat vóór 2028 alle 1100 kilometer aan dijken in Nederland aan nieuwe, veiligere voorwaarden moeten voldoen. Zo ook in Zwolle, waar Kros bodemmonsters naar boven haalt van soms meer dan tien meter diep.

Veendijken

Vanwege de samenstelling van de Zwolse stadsdijken - voornamelijk zand en klei - hoeven Zwollenaren zich geen zorgen te maken over de aanhoudende droogte, zegt Kros. ,,Veendijken hebben daar wel last van zoals in Gouda." Maar, zegt hij, wijzend naar de dijk waar hij op staat, ,,Als je hier een meter ophoogt gebeurt er niks hoor."

Verrassing

Het Waterschap Drents Overijsselse Delta (WDOD) koos in september definitief voor het versterken van 7,5 kilometer aan stadsdijken langs het Zwolle-IJsselkanaal en het Zwartewater. Het alternatief, de zogenaamde Zwartewaterkering, werd te duur bevonden. Op honderden plekken worden deze zomer bodemmonsters genomen om zicht te krijgen op de samenstelling van de grondlagen en daarmee hoe de dijken het beste kunnen worden opgehoogd. Begin 2019 moet er een definitief ontwerp liggen, zegt Waterspecialist Bert Koster van het Waterschap Drents Overijsselse Delta. ,,Op basis van historische kaarten en literatuur weten we meestal wel wat we kunnen verwachten. Verrassingen verwachten we niet, maar uitsluiten kun je het nooit."

Diersoorten

Het bodemonderzoek is slechts één onderdeel van de uitgebreide inventarisering waarvoor deze zomer een schare aan experts van stal worden gehaald. Zo worden ecologen aan het werk gezet om beschermde diersoorten als vleermuizen, otters en waterspitsmuizen in kaart te brengen. Maar ook beschermde planten, zoals mossen en orchideeën, worden geteld en voor de bomen worden er 'tree assessments' uitgevoerd. 

Bomen

Vooral die laatste categorie zorgde eerder voor beroering onder bewoners in Holtenbroek. Zij waren minder blij met de keuze voor de dijkverhoging vanwege het risico op bomenkap van een aantal historische bomen. Een aantal staan bijvoorbeeld in de buurt van wijkboerderij de Klooienberg. Grote kans dat die blijven, zegt Koster. ,,Als een boom bijzonder karakteristiek of historisch is, dan moeten we daaromheen werken. Maar we doen het liever niet. Het is erg kostbaar. Ik heb wel eens meegemaakt dat er dertigduizend euro extra wordt uitgegeven om een boom te redden." 

Grasexperts onderzoeken droge dijken

Niet alleen de bodem, ook de grasmatten op de dijken worden deze week onder de loep genomen. Herald van Gerner, communicatieadviseur WDOD. ,,Door de lange tijd van droogte kan schade ontstaan aan het gras. Die grasmat is erg belangrijk voor een dijk, omdat het een beschermlaag vormt."

Ecoloog Cyril Liebrand loopt zestien locaties af langs de IJssel en de Vecht. ,,We kijken op plekken waar het gras het nog goed doet, en waar niet, om te kijken wat de beste omstandigheden zijn voor deze droogte. Daar kunnen we van leren voor de toekomst."

De oudere dijken in Zwolle hebben hun dienst al bewezen en zullen niet snel problemen ondervinden van de droogte, zegt hij. ,,De jonge dijken, die recenter zijn aangeplant, zijn gevoeliger." In noodgevallen kunnen de dijken worden beregend om erger te voorkomen. ,,Maar als de planten echt dood zijn dan heb je ook heel september nog om in te zaaien."

In samenwerking met indebuurt Zwolle