Volledig scherm
Een telefoon met de crowdfundingssite Dream or Donate. © Rob Engelaar

Crowdfunding: waar moet je als donateur opletten?

De plotselinge verdwijning van Dream or Donate maakte de afgelopen week duidelijk dat er wel degelijk risico’s zijn verbonden aan crowdfunding sites. Hoe moeilijk is het om een crowdfundingactie te starten en waar moet je als donateur of investeerder op letten om risico’s te beperken?

Crowdfunding, wat is dat eigenlijk?

Het fenomeen waaide in 2010 over vanuit de VS naar Nederland. Kenmerkend is dat consumenten geld doneren, uitlenen of investeren in projecten die zij de moeite waard vinden. Dat begon met creatieve projecten op het gebied van film, muziek en theater maar het gaat tegenwoordig ook over het opzetten van bedrijven, ontwikkelen van producten, maatschappelijke projecten, medische behandelingen of het realiseren van persoonlijke wensen.

Hoeveel geld gaat er in om?

In de eerste helft van dit jaar is 203 miljoen euro via crowdfunding opgehaald, blijkt uit gegevens van onderzoekssite Crowdfundingcijfers.nl. Dat is 32 procent meer dan over dezelfde periode vorig jaar. Het meeste geld ging naar ondernemingen (186 miljoen). Voor maatschappelijke projecten kwam 7,1 miljoen euro beschikbaar en voor persoonlijke doelen 5,3 miljoen euro. Steeds meer particulieren zetten volgens de onderzoekers crowdfunding in voor het realiseren van een persoonlijke wens.

Kan iedereen een crowdfundingactie starten?

Ja. En er zijn in Nederland zo’n 50 crowdfunding platforms actief die daarbij kunnen helpen. Ze stellen aanvragers in staat hun project te etaleren en helpen met het regelen van de geldstroom. Als tegenprestatie rekenen ze daarvoor veelal wel commissie, die rond de 5 procent van het gevraagde bedrag bedraagt. De grootste is Geldvoorelkaar, dat dit jaar al 31,4 miljoen euro ophaalde. De Top 5 bestaat verder uit Collin Crowdfund, Funding Circle, NPEX en Duurzaaminvesteren.

Is succes gegarandeerd?

Nee. Het hangt er uiteraard voor van af of anderen iets zien in uw project of wens. Hoe beter het verhaal, hoe groter de kans. Volgens onderzoek door crowdfundingcijfers.nl slaagt minder dan 10 procent van de campagnes er in het doelbedrag op te halen. Ongeveer de helft haalt een deel op en de rest vrijwel niets. Crowdfunding platforms hanteren verschillende regels. De ene sluist alle binnengekomen bedragen door, de ander wacht met het innen en doorbetalen totdat het doelbedrag is gehaald.

Is er controle op de geldstromen?

Dat hangt er van af. Crowdfunding platforms die zich bezig houden met lenen aan of investeren in bedrijven staan onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Platforms die voornamelijk actief zijn op het gebied van donaties worden niet gecontroleerd.

Hoe kan ik het risico beperken?

Goed de voorwaarden lezen. En zolang er geen sluitende controle is op alle vormen van crowdfunding is het verstandig te kiezen voor platform dat de geldstromen regelt via een derdenrekening of een financiële instelling die wel onder controle staat van de AFM.

In samenwerking met indebuurt Zwolle