Verjaardag vieren of toch maar niet? Zwolse studenten ervaren armoede-dilemma's in ‘beleefhuis’

videoWat als je nog maar een paar euro te besteden hebt deze week en er doemen ineens van alle kanten onverwachte uitgaven op? Studenten Social Work van hogeschool Viaa in Zwolle komen voor lastige keuzes te staan als ze het ‘beleefhuis‘ in de school bezoeken.  

Een lokaal is ingericht als het appartement van een bijstandsmoeder met een peuterdochter. Studenten krijgen een portemonnee mee met twee tientjes erin en treffen een karig ingericht ‘huis‘ met een bijna lege koelkast. Onder die omstandigheden krijgen ze verschillende dilemma's voorgeschoteld. Wel of niet naar het feestje van je beste vriendin waar je 7,50 euro moet inleggen voor een gezamenlijk cadeau? De verjaardag van je dochter vieren of toch maar niet? Aan je buurman bekennen dat je geen geld hebt om je kapotte wasmachine te laten maken en hopen dat hij er even naar wil kijken, of voorlopig maar met de hand wassen? 

Chaos en stress

Het zijn echt geen overdreven voorbeelden, weet ervaringsdeskundige Karin ter Horst die de studenten ontvangt in het beleefhuis en met ze in discussie gaat. Zelf kwam ze van de ene op de andere dag in de bijstand terecht. De dagelijkse stress van waar je je weinige geld aan uitgeeft heeft ze aan den lijve ondervonden. Als studenten opperen dat de fictieve bewoonster de gemeente kan vragen om geld voor reparatie van de wasmachine of op zoek kan gaan naar een maatschappelijke instantie die gratis kan helpen, zegt ze: ,,Bij veel mensen in armoede is dat helemaal niet bekend. Ik wist ook niet waar ik het zoeken moest. Je zit dagelijks in de chaos en de stress en bent alleen maar bezig met korte termijnoplossingen. Zo van: ik betaal nu dit, en dan kijk ik daarna wel weer verder."

Taartje en presentje

Na veel discussie en wikken en wegen besluiten de studenten de buurman toch maar in te schakelen voor de wasmachine.  En wél naar het feestje van de vriendin te gaan - ,,anders raak je ook nog in een sociaal isolement”. Maar daarmee vliegt het geld de portemonnee uit. Dochterlief krijgt dus maar een heel bescheiden verjaardagsfeestje; voor vijf euro een taartje en een klein presentje. ,,Ze wordt ook pas twee", beargumenteren de studenten. ,,Dus zoveel krijgt ze er nog niet van mee."

Verdieping

Ook al beseft iedereen dat het niet echt is, de hele setting in combinatie met de begeleiding door mensen die zelf in armoede hebben geleefd maakt het een waardevolle les, zegt docent Social Work Christel Teekman, die dit samen met welzijnsorganisatie Travers opzette. De 120 tweedejaars die het beleefhuis bezoeken krijgen in hun opleiding les over armoede en ze verdiepen zich in de methodiek van de schuldhulpverlening. ,,Maar zo samen helemaal in een casus kruipen brengt een stuk verdieping. Een groot deel van deze studenten woont nog thuis, ze hoeven geen boodschappen te doen en zich geen zorgen te maken over een wasmachine die stuk gaat. Hier staan ze toch even stil bij hoe het is als je geen geld hebt."

Volledig scherm
Waar besteed je je geld aan als de portemonnee bijna leeg is? Viaa-studenten gaan daarmee aan de slag in het tijdelijke ‘beleefhuis‘ rond armoede in de hogeschool. © Frans Paalman

In samenwerking met indebuurt Zwolle